كشور سبب ظلم و بىعدالتى در بين مردم مىشود و هر كسى به كسى ديگر ظلم مىكند در نتيجه ستمكارى افزون‌تر مىشود . البته اطرافيان سلطان هم در شرارت و تجاوزهاى او نقش اساسى دارند ؛ زيرا كه آنان اسباب حمايت روحى و جسمى او را در جرأت دادن بر جنايت‌ها فراهم مىسازند . « در مجلس امام صادق عليه السلام گفته شد : يا همسايهء پادشاه باش يا همسايهء دريا . حضرت فرمود : اين ناممكن است ، درستش اين است كه نه بايد با پادشاه همسايه شد و نه با دريا ؛ زيرا پادشاه تو را مىآزارد و دريا سيرابت نمىكند . » « 1 » يعنى شاه به خاطر غرورش تو را رنج مىدهد و دريا هم با طوفانش نابودت مىسازد . به هر حال خوشى هر دو زودگذر است . صاحب كتاب جامع السعادات در باب اصلاح نفس قبل اصلاح غير ، اشرف اقسام عدالت را ، عدالت سلطان مىداند و مىنويسد : « پنهان نماند كه برترين و مهمترين و بالاترين صُوَر سياست‌ها و شمول آن ، عدالت سلطان است و ديگر اركان عدالت وابسته و در مرتبهء بعدى آن است و با ستم سلطان ؛ موج‌هاى آشوب به حركت درآيد و گروه آزمايش‌ها انباشته گردد و بلاهاى زمانه فشرده شود . سختىهاى روزگار نو به هم رسد . كمال و ارزش را مانند سرگردان در بيابان بجويند ولى راهى براى رسيدن آن و راهنمايى و هدايت‌گرى براى نقشهء آن نيابند . ميدان علم و عمل و بررسى آثار و جايگاه آن‌دو در گوشه و كنار مورد ستم قرار گيرد . پس يافت نشود كه معيار و ميزان در كسب كاميابى و خوشبختىها چيست ؟ . . . » « 2 » بنابراين با دگرگونى اين نظم و نظام امور ؛ طبيعت اذهان و اعمال نفوس مختل

--> ( 1 ) - بحار الأنوار : 75 / 228 ، باب 23 ، حديث 106 ؛ كشف الغمة : 2 / 203 . ( 2 ) - جامع السعادات : 1 / 94 - 95 ، تتميم .